10 KURUŞ (Güncellendi Şubat 2019)

Cumhuriyet döneminde "10 "Yeni Kuruş"u saymazsak (saymıyorum çünkü Yeni Kuruş farklı birim Kuruş farklı birim), 7 çeşit 10 Kuruş basılmıştır. Üç çeşit 10 kuruşun şekli aynı ancak üretildiği metalin içeriği farklı olduğu için ayrı çeşitler olarak ele alınmalıdır. Bu 7 çeşit 10 kuruşumuzu tanımaya başlayalım...

10 KURUŞ (1340-1928)

• 1340, 1341, 1926 ve 1928 yıllarında basılmıştır. Para harf devriminden önce darp edildiği için eski yazılıdır.
• %91 Bakır ve %9 Alüminyum içeren bir alaşımdan üretilmiştir.
• Ağırlığı 7,5 gramdır. Çapı 27,2 mm ve kalınlığı 1,85 mm'dir. Kenarı tırtıklıdır.
• 1924 ve 1928 yılları arasında tedavülde kalmıştır.
• Darphane bu paradan 1340 yılında 4.836.000 adet; 1341 yılında 14.223.100 adet; 1926 yılında 856.000 adet ve 1928 yılında 31.000 adet olmak üzere toplam 19.946.000 adet darp etmiştir(1).
• 1928 yılında basılan 10 Kuruş kolleksiyonerler açısından çok değerlidir. Çok az bulunur ve nadir bir parçadır. Günümüz kataloglarında çil kondüsyondaki bir 10 Kuruş yaklaşık "2000 $" civarındadır(1).
• 1340 yılında basılan 10 kuruşlardan bazılarının üzerindeki başak şekli diğerlerine göre biraz daha aşağıda basılmıştır ve paraların ne kadarının bu şekilde basıdığı bilinmemektedir. İşte bu "başak aşağıda 10 kuruş"un çil kondüsyonunun bugünkü katalog değeri "130 $"dır(1).
• 1340 yılında basılan 10 kuruşun çil kondüsyonunun katalog değeri "55 $"; 1341 ve 1926 yılında basıanların çil kondüsyonlarının katalog değeri ise "40 $"dır(1).

10 KURUŞ (1935-1940)

• 1935, 1936, 1937, 1938, 1939 ve 1940 yıllarında basılmıştır.
• %75 Bakır ve %25 Nikel içeren bir alaşımdan imal edilmiştir.
• Ağırlığı 6 gramdır. Çapı 22,5 mm ve kalınlığı 1,4 mm'dir. Kenarı tırtıklıdır ve tırtıkların arasında kabartma şeklinde "T.C." harfleri vardır
• 1935 ve 1951 arasında kullanımda kalmıştır.
• Darphane bu paradan 1935 yılında sadece 60.000 adet basarken; 1936 yılında 3.580.000 adet; 1937 yılında 3.020.000 adet; 1938 yılında 6.610.000 adet; 1939 yılında 4.610.000 adet ve 1940 yılında 6.960.000 adet olmak üzere toplamda 24.840.000 adet darp etmiştir(1).
• 1935 ve 1936 yıllarında basılan 10 kuruşlar "az bulunur" niteliğindedir. Bu paralardan 1935 yılı basımı olanının çil kondüsyonunun katalog değeri "200 $"dır. 1936 yılı basımı 10 kuruşun çil kondüsyonun katalog değeri ise "125 $" dır(1).
• 1937 yılının 10 kuruşunun ise çil kondüsyonu "nadir"dir ve katalog değeri "75 $" dır(1).
• 1938, 1939 ve 1940 yıllarında basılan 10 kuruşların çil kondüsyonlarının katalog değeri ise "30-35 $" civarındadır(1).

10 KURUŞ (1949-1956)

• 1949, 1951, 1955 ve 1956 yıllarında basılmıştır.
• %70 Bakır ve %30 Çinko içeren bir alaşımın ürünüdür.
• Ağırlığı 2,5 gramdır. Çapı 18,1 mm ve kalınlığı 1,3 mm'dir. Kenarında düz zeminde oyuk TÜRKİYE CUMHURİYETİ yazısı mevcuttur.
• 1949 ve 1968 yılları arasında tedavülde kalmıştır.
• Darphane bu paradan 1949 yılında 27.000.000 adet; 1951 yılında 6.200.000 adet; 1955 yılında 10.090.000 adet ve 1956 yılında 9.910.000 adet olmak üzere toplam 53.200.000 adet darp etmiştir.
• 1949 ve 1951 yıllarına ait 10 kuruşlarının çil kondisyonunun katalog değeri "10 $"; 1955 ve 1956 yıllarına ait 10 kuruşlarının çil kondisyonunun katalog değeri ise "7 $"dır.

10 KURUŞ (1958-1968)

• 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967 ve 1968 yıllarında basılmıştır.
• %95 Bakır, %4 Kalay ve %1 Çinko içeren bir alaşımdan üretilmiştir.
• Ağırlığı 4 gramdır. Çapı 21 mm ve kalınlığı 1,26 mm'dir. Kenarı düzdür.
• 1958 ve 1969 yılları arasında tedavül edilmiştir.
• Darphane bu paradan 1958 yılında 14.770.000 adet; 1959 yılında 11.160.000 adet; 1960 yılında 9.450.000 adet; 1961 yılında 5.370.000 adet; 1962 yılında 9.250.000 adet; 1963 yılında 10.390.000 adet; 1964 yılında 9.890.000 adet; 1965 yılında 10.480.000 adet; 1966 yılında 12.200.000 adet; 1967 yılında 11.410.000 adet ve 1968 yılında 18.620.000 adet olmak üzere toplam 122.990.000 adet darp etmiştir(2).
• Bu serinin en değerli paraları 1958 ve 1959 yıllarında basılanlarıdır ve bu iki paranında çil kondüsyonunun katalog değeri "45 $"dır(1).

10 KURUŞ (1969-1974)

• 1969, 1970, 1971, 1972, 1973 ve 1974 yıllarında basılmıştır. (1958-1968) serisinden farkı alaşımının farklı olmasıdır.
• %97 Bakır, %2,5 Çinko ve %0,5 Kalay içeren bir alaşımdan üretilmiştir.
• Ağırlığı 3,5 gramdır. Çapı 21 mm ve kalınlığı 1,15 mm'dir. Kenarı düzdür.
• 1969 ve 1976 yıları arasında tedavülde kalmıştır.
• Darphane bu paradan 1969 yılında 21.190.000 adet; 1970 yılında 19.930.000 adet; 1971 yılında 14.120.000 adet; 1972 yılında 17.460.000 adet; 1973 yılında 11.930.000 adet ve 1974 yılında 9.280.000 adet olmak üzere toplam 93.900.000 adet darp etmiştir(2).
• 1974 yılında basılan bazı 10 kuruşların tarih kısmındaki "4" rakamı aynen el yazısında oduğu gibi açık bir şekilde yazılmıştır. İşte bu fark sayesinde ve bu farklı basımın az bulunması nedeniyle bu 10 kuruş serinin en değerli parasıdır. 1974 yılı basımı "açık 4" 10 kuruşun çil kondisyonunun katalog değeri "75 $"dır. Diğer yılların basımların çil kondisyonları ise "2-3 $" değerindedir.

10 KURUŞ (1975-1977)

• 1975, 1976 ve 1977 yıllarında basılmıştır. 1958 yılından sonra basılan 10 kuruşlardan farkı aliminyum olması ve bunun sonucu olarakta gri olmasıdır.
• %99,5 Aliminyum, %0,4 Demir ve %0,1 Diğer Metallerden oluşan bir alaşımın ürünüdür.
• Ağırlığı 1,35 gramdır. Çapı 21 mm ve kalınlığı 1,5 mm'dir. Kenarı düzdür.
• 1975 ve 1980 yılları arasında kullanılmıştır.
• Darphane bu paradan 1975 yılında 2.165.000 adet; 1976 yılında 882.000 adet ve 1977 yılında 305.000 adet olmak üzere toplam 3.352.000 adet darp etmiştir(2).
• Bu serinin en nadir parası 1977 yılında basılanıdır ve çil kondisyonunun katalog değeri "15$"dır(1).

10 KURUŞ (2009- ........) TEDAVÜLDE

• 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017,2018,2019 yıllarında basılmıştır, halen tedavülde olduğu için basım işlemi devam etmektedir.
• Ağırlığı 3,15 gramdır. Çapı 18,50 mm'dir. Kenarı düzdür.
• 2009'dan beri kullanımdadır.
• Darphane bu paradan 2009 yılında 280.140.000 adet; 2010 yılında 264.416.000 adet; 2011 yılında 156.279.000 adet; 2012 yılında 129.062.000 adet; 2013 yılında 133.566.000 adet; 2014 yılında 169.541.750 adet; 2015 yılında 201.880.000 adet; 2016 yılında 181.647.000; 2017 yılında 171.438.300 adet; 2019 yılında 161.988.000 adet, 2019 yılının ilk 1 ayında 7.740.000 olmak üzere toplam 1.857.698.050 adet darp etmiştir.
• Kullanıma olan bir para olduğu için piyasa değeri 10 Kuruş'tur. (2)

KAYNAK:

(1) http://www.turkishbanknotes.info/
(2)http://www.darphane.gov.tr