Serdar'ın Madeni Para Blogu

10 Liranın Sırrı (sHx'e cevap)

2009-08-08T15:23:00.004+03:00

10 Lira çok merak edilen bir madenimizdir. Bu madeniyi cocukluğumuzda abilerimiz bize patrik diye anlatırdı tabi biz bilmezdik...

Bakın blogumuzu takip eden "sHx" mahlasını kullanan okuyucumuzun yorumunu sizlerle paylaşıyorum.. Tabi peşinden benim yorumum gelecek..

"1980'li yillarda 10 Lira nominal degerinde madeni paralar tedavule girmisti. Ilk yillarda bu paranin ustunde Mustafa Kemal'in Kocatepe'deki belden yukari bir imaji vardi. Sonraki yillarda bu, M. Kemal'in portresi ile degistirildi.

Ancak cok iyi hatirliyorum ki 'Kocatepeli' 10 Lira'ya basasagi dikkatle bakildiginda M.Kemal'in alt govdesi olmasi gereken bolum kime ait oldugu mechul antik bir portreye benziyordu. Vakti zamaninda bunu bana gosteren cocukluk arkadasim "Bak ustunde Ermeni Patriginin resmi var" demisti. Sanirsam portrenin ne Ermeniler ve ne de Ermeni Patrigiyle alakasi vardi amma velakin askerlerin TC'yi yonettigi bir donemde yasiyorduk.Ben yillar boyunca her Kocatepeli 10 Lira elime gectiginde basasagi cevirir ve hayretler icerisinde bu subliminal "Ermeni propagandasina" bakardim. Ve hala merak ederim acaba bu portre bilincli kazilmis bir imaj mi, yoksa tamamen bir tesaduf mu diye.Bazi noktalar bana o 'gizli portrenin' tesaduf eseri olmadigini soyluyor.

Soyle:

1- Daha o zamandan Kocatepeli iki adet 10 Lirayi yanyana koymus ve uzun sure bakmistim. Farkli baskilara benziyorlardi. Birinde "Ermeni patrigi" portresini gormek kolay iken, digerinde bu bayagi zordu. Bir degisiklik yapilmisti imajda ancak bu degisiklik hangi yila ait hatirlamiyorum.

2- M. Kemal'in o meshur Kocatepe imaji (daha onceleri tam boyda 2.5 Lira madeni paralarda kullanilmisti) 1984 yilindan itibaren bir portre ile degistirildi.

3- Mucevher ve el sanatinda Ermeni ve Yahudilerin uzun bir gelenegi mevcuttur ve bildigim kadariyla TC doneminde madeni para ve banknotlarin sekillenmesinde buyuk emekleri gecmistir."

Sayın sHx;

Paralar yüzyıllardır üzerlerinde bir mesaj taşımışlardır. Bunlar bazen meşru iktidar sahibinin isteği ile olurken bazende gizli emellerini gerçekleştirmek isteyen diğer gayrimeşru iktidar sahiplerince yapılmıştır.

Mesela Osmanlı Devleti'nde padişah, padişah olduğunu paraya tuğrasını bastırarak duyururdu. Çünkü para ülkenin enuzak köşesine kadar gidiyordu. Eski zamanlara ait bir paraya bakarsanız üzerindeki işaretlerden o ülkenin; hükümdarını, kullandığı alfabeyi, halkın refah seviyesini, dinini vb. özelliklerini anlayabilirsiniz.

Ayrıca bu gün bile kullanılan A.B.D. 1 Dolar'ında(banknotta) "herşeyi gören göz" ikonu vardır. Sorsanız A.B.D. masonik biriktidar olduğunu inkar eder ancak bu herhangibir güç tarafından oparanın üzerine yerleştirilmiş ve halen orada durmasını sağlamaktadır.

Aynı 1 dolar'da ve çoğu A.B.D. parasında "in god we trust" yazısı dikkat çeker. Böyle bir söylem teokratik iktidarların paralarında bile yoktur. Aynı parada hem masonik hemde dini bir sembol...

Şimdi 10 Liraya gelelim. Dediğiniz gibi bir propoganda muhtemel. Bahsetmiş olduğunuz "Ata Kocatepede" madenisine "Sigara içen Ata" diyenlerde vardır, çünkü o dönemde sigara 10 Liradır . "Ters çevir patrik" diyenlerde vardır.

Sizinde söylediğiniz gibi bu "Ata Kocatepede" ikonu 1960-1980 yılları arasında tam boy olarak 2½ Liralarda kullanılmıştır. Tam bu para tedavülden kalkınca 1981 yılında 10 liraya bu ikonu bel üstü basmak Ata'ya olan bir vefamıdır. Veya niye sadece bel üstüdür? İki parayı üst üste koyunca 10 lira daha küçük olduğu için Ata'nın boyutu nerdeyse aynı ama Kocatepe figürü yok o savaştaki çaresizlik verilememiş. Daha da komiği "sigara içen Ata" figürü verilmiş üstelik sigara 10 Lira iken.. Bence bu patrik benzetmesinden daha da trajikomik..

Koray kardeşime sevgilerle

2009-07-28T14:51:00.002+03:00

Bir koleksiyon aşığı olan Y.Doç.Dr. Koray MEMİŞ'in görüşleri yakında blogumuzda olacak.. Bizi takip etmeye devam edin..

DÜNYA MADENİ PARALARINDAKİ OSMANLI İZLERİ

2009-07-22T01:11:00.007+03:00

Osmanlı Devleti 700 yıl boyunca Dünya'nın birçok yerinde hüküm sürmüş veya kültürünü taşımıştır. Bunun en güzel göstergesi zamanımızda ki ülkelerin paralarındaki sembollerdir. Mısır ve Pakistan paralarında açıkça Tuğra görmekteyiz. Şu anda hangi padişahın tuğrası olduğunu bilmiyorum ancak öğrenip burada sizlerle paylaşacağım. Hayırlı geceler.

MISIR 5 PİASTRES 1984 YILI PİRİNÇ

PAKİSTAN 25 PAISE 1972

MADENİ PARALARIN KENARLARI NEDEN TIRTIKLIDIR?

2008-11-25T02:25:00.002+02:00

Kağıt para kullanılmayan dönemlerde insanlar sadece madeni para kullanıyorlardı ve bu paralar genelikle altın veya gümüşten üretilmekteydi.Her zaman merak etmiştim bu paraların kenarları neden tırtıklı veya işlemeli diye. Bu sorumun cevabını yine internetten buldum. Çeşitli forum sayfalarında bu konu hakkında bir yazı var. Ben bu yazıyı aynen alıp buraya yapıştırmayacağım.Belki sizlerde dikkat etmişsinizdir, eski sikklerin bazıları bazen tam yuvarlak olmuyor. Bazılarıda normal çaplarından daha ufak oluyorlar. Aslında paranın kenarındaki tırtıkların nedeni bu. Eski zamanlarda altın veya gümüş paraları kullanan bazı "uyanıklar" (bunların torunları belkide dünyanın sayılı zenginleri), bu paraların kenarlarından bir miktar kazıyıp sonra harcarlarmış. Her eline geçen altın paradan biraz kazıyan bu insanlar daha sonra bu altın parçalarını satarlarmış. Tabi bu eksik paralar tüccarlar arasında kavgalara yol açmaya başlamış. Bunun üzerine her tüccar paraları tartarak almaya başlamış. Tabi bu yöntem o zamanın şartlarında pek hassas değil.Bu problemin üstesinden gelmek için zamanın darphaneleri paraların kenarlarının kazınıp kazınmadığını bir bakışta anlamamızı sağlayacak bir yöntem bulmuşlar. İşte bu yöntem günümüze kadar uzanan kenar tırtıkları. Belki bu tırtıklar günümüzde sadece bir gelenek olarak yaşatılıyor ama yinede çok güzel bir uygulama.KAYNAK: http://www.bilgilik.com/genel-kultur/genel/bozuk-paralarin-kenarlari.html

2008-10-30T02:21:00.002+02:00

Ortadan delinen madeni paralardan sonra şimdi de hatalı basılmış hali piyasada dolaşıyor. İki yüzü de hatalı basılmış 1 madeni Yeni Türk Lirası piyasaya sürüldü.1 YTL madeni paranın ön yüzünde `1 Yeni Türk Lirası ve altında 2005' yazarken, hatalı basılan parada sadece 1 Yeni Türk Lirası yazısı ve etrafında `Türkiye Cumhuriyeti' yazısı yer aldı.Oysa `Türkiye Cumhuriyeti' yazısı, paranın arka yüzünde ve Atatürk figürünü çevreleyecek şekilde yazılması gerekiyordu. Ön yüzde bulunması gereken 2005 yazısı ise, arka yüzde Atatürk figürünün altında yer aldı.Hatalı para eline geçen büfe işletmecisi Gökhan Gökemre, "Yeni yılla birlikte büfeye gelecek yeni paraları merakla bekliyorduk. Gelen paralar arasında ters basılmış bir adet 1 YTL'lik madeni para elimize geçti.Bu paranın sahtesi olmayacağını bildiğimiz için kesinlikle baskı hatasından kaynaklandığını düşündük. Aynı zamanda bu bizim için büyük bir şans. Bana piyangodan hiç ikramiye çıkmadı ama, bu para benim için büyük bir hatıra olacak'' dedi.

Milliyet Ocak-2005

10 Para

2008-10-28T16:54:00.005+02:00

Güzelliğin ON PARA etmez,

Bu bendeki aşk olmasa.

Eğlenecek yer bulaman,

Gönlümdeki köşk olmasa..

Yazıma Aşık Veysel'in bu dizeleriyle başamayı uygun gördüm. Veysel bu şiiri söylediğinde 10 Para değersiz bir para olsa gerek. Zaten hep bu değişler 10 Paranın böyle bir namı omuştur ülkemizde. "10 Para etmez adam" deriz, bizim nazarımızda değeri olmayan kişilere. Tabi Osmanlı döneminde bu değişer "metelik" in başına gemişti. Şimdi ise "kuruş"un...

Benim bahsetmek istediğim konu, "para", "metelik" gibi kelimeleri değişlerimizde, şiirlerimizde, günlük hayatımızda sık sık kullanıyoruz ama malesef çoğu kişinin ne anlama geldiğini bilmeden kullandığı kelimeler bunlar. Korkarım yıar sonra gelecek nesiler "kuruş"un da anlamını unutacaklar (tabi yine bi "sıfır" silme operasyonu yapılmazsa).

Bu konuda biraz açıklama yapma gereği gördüm. Tabi şu anda çoğumuz "kuruş" un anlamını biliyoruz. Kuruş, liranın 100'de 1'i değerinde bir para birimidir. Osmanlı Döneminde ve Cumhuriyet Dönemimizin ilk yıllarında "kuruş" çok değerli bir paradır. Hatta bundan yakaşık 100 sene önce II. Abdülhamid Han zamanında basılan kağıt paralarımız tıpkı günümüzdeki gibi üzerinde "1, 5, 10, 20, 50 ve 100" değerleri yazan paralardı, ancak bunlar lira değil "kuruş" tu. Yine aynı zamanlarda, bugünkü tam Cumhuriyet altınıyla aynı gramajda olan altın paranın nominal değeri "100 kuruş" tu. Bunları yazmamın nedeni şimdi hor gördüğümüz kuruşların zamanında ne kadar değerli olduğunu göstermek.

Cumhuriyet dönemimizde 1940'lı yıllarda İnönü'lü kağıt 50 Kuruş'lar kullanılmıştır. Ayrıca 1980'lerin başına kadar madeni kuruşlarımız kullanımda kalmıştır. Tabi yüksek enflasyon ve paramızın değer kaybetmesi ile kuruşlar değerini yitirdi ve tedavülden kalktılar. Ta ki, 2005 yılında paramızdan "altı sıfır" atılana kadar. Bunun sonucunda ortaya çıkan para birimine "Yeni Kuruş" denilmektedir. 2009 Ocak ayında bu paralardan "yeni" ibaresi kaldırılacak ve yeniden "kuruş" kullanmaya başlayacağız.

Aşık Veysel'in şiirinde geçen "Para" lafı genel bir para kavramını değil; özel bir birim olan "Para" vurgulanmaktadır. "Para", kuruşun 40'ta 1'i değerinde olan bir para birimidir. Osmanlı döneminden beri kullanılmıştır. Osmanlı döneminde çeşitli padişahlar zamanında 1, 2, 4, 5, 8, 10, 20, 40, 60, 80 Para madeni para olarak kullanılmıştır. Cumhuriyet döneminde ise 10 ve 100 para basılmıştır ve tedavül edilmiştir. 100 para eski yazıyla basıldığı için 1939'da tedavülden kaldırılmıştır. 10 Para ise 1940, 1941 ve 1942 yıllarında yeni yazı ile basılmıştır.

Gelelim "metelik" e; hani hep derlerya "meteliğe kurşun atıyorum" diye, işte o metelik. II. Abdülhamit döneminde gümüş olarak basılan 5 ve 10 paranın yerine sadece %10 Gümüş içeren 5 ve 10 para basıldığında halk bu değersiz paralara "metelik" demeye başlamıştır. Gelelim metelik kelimesinin anlamına. Metelik, Fransızca "metallique" kelimesinden türetilen bir kelimedir ve "madenimsi; madensel; madenden yapılmış" anlamına gelmektedir. O güne kadar sadece altın ve gümüş para gören halk bu değersiz metal paraya "metelik" diyerek o zamanlarki fakirliğe bir simge bulmuşlardır.

Şimdi ben günümüzdeki fakirliğe bir simge bulayım diyorum acaba nasıl olur. Mesela:

"Yeni Kuruş'a kurşun atmak"

"Cebinde 1 Yeni Kuruş kalmadı" :)

Gülerim ağlanacak halimize, ne yapalım... Hayat mücadelesine devam..

YENİ PARALARIMIZ TANITILDI

2008-10-03T18:52:00.005+03:00

1 Ocak 2009 gününden itibaren kullanıma verilecek "yeni" ibaresi olmayan madeni paralarımız. Tasarımları YTL ve YKR lere göre daha şık ve daha güzel olmul bence. Hayırlı olsun. Bu paralara dokunmak için sabırsızlanıyorum :)

1 LİRA

50 KURUŞ

25 KURUŞ

10 KURUŞ

5 KURUŞ

1 KURUŞ

KAYNAK: http://www.tcmb.gov.tr/

İRAN PARALARI

2008-10-01T14:12:00.005+03:00

50 RİALS

İlk olarak 2004 yılında basılmıştır.
Bakır-Nikel ve Aliminyumdan oluşan bir alaşımdan üretilmiştir.
Çapı 20,2 mm'dir.
Kalınlığı 1,33 mm'dir.
Ağırlığı 3,5 gramdır.

100 RİALS

İlk olarak 2004 yılında basılmıştır.
Bakır-Nikel ve Aliminyumdan oluşan bir alaşımdan üretilmiştir.
Çapı 22,95 mm'dir.
Kalınlığı 1,36 mm'dir.
Ağırlığı 4,6 gramdır.

250 RİALS

İlk olarak 2007 yılında basılmıştır.
Bakır-Nikel ve Aliminyumdan oluşan bir alaşımdan üretilmiştir.
Çapı 24 mm'dir.
Kalınlığı 1,34 mm'dir.
Ağırlığı 5 mm'dir.

500 RİALS

İlk olarak 2007 yılında basılmıştır.
Bakır-Nikel ve Aliminyumdan oluşan bir alaşımdan üretilmiştir.
Çapı 25,5 mm'dir.
Kalınlığı 1,5 mm'dir.
Ağırlığı 6,35 gramdır.

KAYNAK: http://www.cbi.ir/

JAPONYA PARALARI

2008-10-01T13:51:00.006+03:00

500 YEN

İlk olarak 2000 yılında basılmıştır.
%72 Bakır, %20 Çinko ve %8 Nikelden oluşan bir alaşımın ürünüdür.
Çapı 26,5 mm'dir.
Ağırlığı 7 gramdır.
Kenarları tırtıklıdır.

100 YEN

İlk olarak 1967 yılında basılmıştır.
%75 Bakır ve %25 Nikelden oluşan bir alaşımın ürünüdür.
Çapı 22,6 mm'dir.
Ağırlığı 4,8 gramdır.
Kenarları tırtıklıdır.

50 YEN

İlk olarak 1967 yılında basılmıştır.
%75 Bakır ve %25 Nikelden oluşan bir alaşımın ürünüdür.
Çapı 21 mm'dir
Ağırlığı 4 gram'dır.
Kemarları tırtıklıdır.

10 YEN

İlk olarak 1959 yılında basımıştır.
%95 Bakır, %3 Çinko ve %2 Kalaydan oluşan bir alaşımın ürünüdür.
23,5 mm çapındadır.
Ağırlığı 4,5 gramdır.

5 YEN

İlk olarak 1959 yılında basılmıştır.
%60 Bakır ve %40 Çinkodan oluşan bir alaşımdan üretilmiştir.
Çapı 22 mm'dir
Ağırlığı 3,75 gram'dır.

1 YEN

İlk oarak 1955 yılında basılmıştır.
%100 Aliminyumdan üretilmiştir.
Çapı 20 mm'dir.
Ağırlığı 1 gram'dır.

KAYNAK: http://www.boj.or.jp/en

RUSYA PARALARI

2008-09-30T12:18:00.011+03:00

10 RUBLE

5 RUBLE

2 RUBLE

1 RUBLE

50 KOPEEK

10 KOPEEK

5 KOPEEK

1 KOPEEK

KAYNAK: http://www.cbr.ru/eng/bank-notes_coins/coins/

YUNANİSTAN BASIMI EUROLAR

2008-09-30T12:11:00.009+03:00

2 EURO

1 EURO

50 CENT

20 CENT

10 CENT

5 CENT

2 CENT

1 CENT

Serdar'ın Madeni Para Blogu

10 Liranın Sırrı (sHx'e cevap)

Koray kardeşime sevgilerle

DÜNYA MADENİ PARALARINDAKİ OSMANLI İZLERİ

MADENİ PARALARIN KENARLARI NEDEN TIRTIKLIDIR?

10 Para

YENİ PARALARIMIZ TANITILDI

İRAN PARALARI

JAPONYA PARALARI

RUSYA PARALARI

YUNANİSTAN BASIMI EUROLAR

VATİKAN BASIMI EUROLAR

SLOVENYA BASIMI EUROLAR

SLOVAKYA BASIMI EUROLAR

SAN MARİNO BASIMI EUROLAR

PORTEKİZ BASIMI EUROLAR

MONAKO BASIMI EUROLAR

MALTA BASIMI EUROLAR

LÜKSEMBURG BASIMI EUROLAR

KIBRIS BASIMI EUROLAR

İSPANYA BASIMI EUROLAR

İRLANDA BASIMI EUROLAR

HOLLANDA BASIMI EUROLAR

FRANSA EUROLARI

FİNLANDİYA EUROLARI